Biến đổi khí hậu (BĐKH) không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà đã trở thành thực tế khốc liệt đang tác động trực tiếp đến mọi mặt đời sống kinh tế – xã hội của đất nước ta. Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trên thế giới. Đã đến lúc chúng ta phải chuyển từ trạng thái bị động đối phó sang chủ động thích ứng hiệu quả để bảo vệ những thành quả của sự phát triển và tương lai bền vững. Thích ứng là chìa khóa để tồn tại và phát triển trong kỷ nguyên khí hậu thay đổi. Chúng ta cần thay đổi tư duy, coi BĐKH là rủi ro phải được quản lý và tích hợp vào mọi quyết định. Mỗi cá nhân, tổ chức cần phải thường xuyên cập nhật kiến thức, nắm rõ kịch bản BĐKH địa phương (như mực nước biển dâng, cường độ mưa, tần suất nắng nóng) để chuẩn bị phương án phòng ngừa. Trong lĩnh vực nông nghiệp việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi chịu hạn, chịu mặn; áp dụng mô hình tưới tiêu tiết kiệm nước, nông nghiệp thông minh là hết sức cần thiết. Đối với những vùng ven biển xây dựng nhà ở kiên cố, nâng cấp đê điều, khôi phục và bảo vệ rừng ngập mặn làm "tấm lá chắn xanh" tự nhiên là nhiệm vụ cấp thiết cần phải quan tâm thực hiện. Trong lĩnh vực quy hoạch các địa phương cần rà soát, quy hoạch đô thị, giao thông, thủy lợi để đảm bảo tính chống chịu trước các kịch bản khí hậu cực đoan. Mục tiêu cốt lõi của hành động thích ứng là giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản. Để làm được điều đó, chúng ta phải giảm mức độ dễ bị tổn thương của các hệ thống như: Hệ thống cơ sở hạ tầng thiết yếu, đầu tư vào các dự án chống chịu khí hậu (Climate-Resilient Infrastructure) như hệ thống thoát nước đô thị, cầu đường chịu lũ, và lưới điện thông minh. Hệ thống cảnh báo sớm: Phát triển và nâng cấp hệ thống dự báo, cảnh báo thiên tai sớm, chính xác đến cấp độ khu phố, thôn xóm, đặc biệt đối với lũ quét, sạt lở đất và bão mạnh. Bảo hiểm rủi ro khí hậu: Khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia các gói bảo hiểm nông nghiệp và bảo hiểm tài sản để phân tán rủi ro, giảm gánh nặng tài chính khi thiên tai xảy ra. Trước những BĐKH ngày càng gia tăng về tần suất, cường độ, các hiện tượng thiên tai, thời tiết cực đoan ngày càng diễn ra phức tạp thì việc cải thiện kỹ năng ứng phó khẩn cấp là hết sức cần thiết. Cần tổ chức thường xuyên các cuộc diễn tập phòng chống thiên tai (PCTT) cấp xã/phường để đảm bảo người dân nắm vững quy trình sơ tán, cứu hộ và tự cứu. Các cơ quan quản lý cần rà soát lại toàn bộ Kế hoạch Phòng chống Thiên tai và Tìm kiếm Cứu nạn (PCTT & TKCN) từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở. Đảm bảo rằng các kế hoạch này đã tính đến các kịch bản khí hậu cực đoan mới nhất, diễn biến phức tạp nhất có thể xảy ra. Xác định rõ vai trò, trách nhiệm, và nguồn lực (thiết bị, tài chính, nhân lực) cho từng giai đoạn, từ dự báo đến phục hồi sau thiên tai. Chủ động thích ứng với Biến đổi khí hậu là một cuộc chạy đua với thời gian, đòi hỏi sự đồng lòng và hợp tác chặt chẽ của các cấp, các ngành và toàn thể người dân. Chúng ta hãy cùng nhau hành động quyết liệt, biến thách thức của BĐKH thành cơ hội để xây dựng một đất nước xanh, an toàn và bền vững hơn cho thế hệ mai sau.

                                                                                                           PV. Phạm Toàn