Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã xác định rõ quan điểm chỉ đạo cốt lõi về đổi mới mô hình phát triển đất nước. Đây là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lịch sử nhằm tạo ra năng lực phát triển mới, đưa Việt Nam bứt phá thành công trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới và 35 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Đất nước đã trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao, vị thế và uy tín quốc tế không ngừng nâng cao. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới và bối cảnh thế giới biến động sâu sắc, tăng trưởng kinh tế dựa nhiều vào chiều rộng và nguồn lực tài nguyên đã chạm giới hạn. Để hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 và xác lập nền tảng cho tầm nhìn 100 năm (2030 - 2130), Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW với 5 quan điểm chỉ đạo mang tính chiến lược và đột phá:

1. Nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lịch sử gắn với xây dựng hệ sinh thái phát triển

Đảng ta khẳng định, đổi mới mô hình phát triển gắn với xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái phát triển là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lịch sử để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Quá trình này yêu cầu kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đường lối đổi mới và các nguyên tắc tổ chức, hoạt động của Đảng. Đồng thời, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng, phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

2. Đột phá về thể chế, chuyển đổi sang mô hình phát triển tự cường, sáng tạo và bền vững

Đổi mới mô hình phát triển trước hết là tạo đột phá về thể chế, đổi mới phương thức tổ chức, quản trị và vận hành quốc gia. Đất nước sẽ chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập. Nghị quyết xác định rõ:

- Con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực: Lấy việc nâng cao chất lượng đời sống và hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu xuyên suốt.

- Động lực chính: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) quốc gia.

- Nguyên tắc trung tâm: Lấy nâng cao năng suất lao động, hiệu quả huy động và phân bổ nguồn lực quốc gia làm trọng tâm.

- Triết lý phát triển: Phát triển để ổn định, ổn định để phát triển; bảo đảm phát triển kinh tế nhanh, bền vững, bao trùm; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại.

3. Vận hành đồng bộ theo cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ"

Mô hình mới được tổ chức trong không gian tích hợp, đa tầng, liên thông. Sự vận hành dựa trên nền quản trị quốc gia hiện đại và mối quan hệ hài hòa, hiệu quả giữa Nhà nước, thị trường và xã hội:

- Phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường là trung tâm.

- Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh là then chốt.

- Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, là nguồn lực và động lực nội sinh, sức mạnh mềm quốc gia.

- Tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại là trọng yếu, thường xuyên.

4. Tầm nhìn dài hạn, phát huy tối đa sức mạnh nội lực và thời đại

Đổi mới mô hình phát triển hướng tới khát vọng phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc; xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh. Mô hình mới tập trung khơi dậy ý chí, sức sáng tạo và khát vọng cống hiến của con người Việt Nam; huy động mọi nguồn lực với phương châm: Nội lực là quyết định, ngoại lực là quan trọng, đột phá. Việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại sẽ giúp nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, khả năng thích ứng và sức chống chịu của quốc gia trước biến động toàn cầu.

5. Đổi mới đồng bộ, toàn diện và chuyển tư duy sang "kiến tạo, dẫn dắt phát triển"

Đảng chỉ rõ đổi mới mô hình phát triển phải thực hiện toàn diện, phù hợp từng giai đoạn và gắn kết các trụ cột phát triển thành một thể thống nhất. Đặc biệt, khâu đột phá chính là đổi mới thể chế và quản trị quốc gia. Chuyển mạnh từ tư duy "quản lý, kiểm soát" sang "kiến tạo, dẫn dắt phát triển"; quản trị theo mục tiêu, dựa trên dữ liệu, phản ứng chính sách nhanh và đo lường bằng kết quả, tác động phát triển. Thước đo hiệu quả chính là chất lượng phục vụ nhân dân, doanh nghiệp và năng lực giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Nghị quyết 19-NQ/TW đánh dấu bước ngoặt lớn về tư duy phát triển của Đảng. Việc quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện hiệu quả các quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết sẽ tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân, mở ra dư địa phát triển mới, quyết tâm đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển nhanh, bền vững và trường tồn.

Toàn văn nghị quyết 19-NQ/TW tham khảo tại đây.

                                                                          PV. Phạm Toàn