Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội phát triển, đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác bảo đảm an ninh, an toàn xã hội. Bên cạnh các yếu tố an ninh truyền thống, những năm gần đây, các mối đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng diễn biến phức tạp, khó dự báo, tác động trực tiếp đến đời sống của người dân, hoạt động của các cơ quan, tổ chức và sự phát triển bền vững của địa phương.

           An ninh phi truyền thống là những nguy cơ không xuất phát từ xung đột quân sự nhưng có khả năng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và đời sống của Nhân dân. Các nguy cơ này thường có phạm vi tác động rộng, diễn biến nhanh, liên ngành, liên lĩnh vực và đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị cùng toàn xã hội trong công tác phòng ngừa, ứng phó. Một trong những nguy cơ nổi lên hiện nay là an ninh mạng và an toàn thông tin. Quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội đã tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận các dịch vụ số, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng các hành vi lừa đảo trên không gian mạng. Các thủ đoạn giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng, doanh nghiệp; chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội; đánh cắp thông tin cá nhân; phát tán mã độc; gửi đường dẫn giả mạo để chiếm đoạt tài sản ngày càng tinh vi. Nhiều người dân do thiếu kỹ năng số đã trở thành nạn nhân của các đối tượng phạm tội công nghệ cao, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến an toàn thông tin cá nhân. Cùng với đó, tin giả, thông tin sai sự thật và thông tin xấu, độc trên không gian mạng tiếp tục là một trong những thách thức lớn. Chỉ với một vài thao tác chia sẻ hoặc bình luận thiếu kiểm chứng, những thông tin không chính xác có thể lan truyền rất nhanh, gây hoang mang trong dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức và tác động tiêu cực đến an ninh, trật tự tại địa phương. Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nâng cao ý thức tiếp nhận thông tin có chọn lọc, chỉ chia sẻ những thông tin đã được kiểm chứng từ các nguồn chính thống, đồng thời tích cực đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, xuyên tạc.

Bên cạnh những nguy cơ trên, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, mất an toàn thực phẩm, suy giảm tài nguyên và các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng cũng đang trở thành những thách thức an ninh phi truyền thống hiện hữu. Các hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa lớn, ngập úng, nắng nóng kéo dài, dịch bệnh mới phát sinh hay ô nhiễm môi trường đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, đời sống và sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nếu không được chủ động phòng ngừa và ứng phó. Trong điều kiện phát triển hiện nay, việc nhận diện sớm các nguy cơ an ninh phi truyền thống có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và từng người dân. Chủ động trang bị kiến thức, nâng cao kỹ năng số, sử dụng an toàn các nền tảng số, bảo vệ thông tin cá nhân, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai, dịch bệnh và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật là những giải pháp thiết thực góp phần hạn chế các nguy cơ phát sinh. Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, công tác tuyên truyền về phòng ngừa, ứng phó với các mối đe dọa an ninh phi truyền thống cần được triển khai thường xuyên, liên tục bằng nhiều hình thức phù hợp. Thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, Trang thông tin điện tử, các nền tảng số, mạng xã hội chính thống, các buổi sinh hoạt chi bộ, họp thôn, hội nghị và hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng, người dân sẽ được cập nhật kịp thời các kiến thức, kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình và hỗ trợ cộng đồng trong việc phòng ngừa các nguy cơ.

Đối với xã Yên Khánh, việc nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức và Nhân dân về an ninh phi truyền thống cần được gắn chặt với quá trình xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số. Mỗi cán bộ cần phát huy vai trò nêu gương trong sử dụng công nghệ an toàn; mỗi đoàn viên, hội viên cần trở thành tuyên truyền viên tích cực; mỗi Tổ công nghệ số cộng đồng cần là lực lượng nòng cốt hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số an toàn, nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng và nâng cao kỹ năng bảo vệ dữ liệu cá nhân. An ninh phi truyền thống không còn là vấn đề của riêng một ngành hay một lĩnh vực, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong quá trình phát triển của mỗi địa phương. Chủ động nhận diện nguy cơ, nâng cao ý thức phòng ngừa và phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị cùng sự tham gia tích cực của toàn dân sẽ góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

                                                                                                                     PV. Phạm Toàn